Tổng thống Trump từng lập luận rằng ông hoàn toàn không có lỗi lầm gì bởi nền kinh tế đang quá "to con". Tất nhiên, hãy nhìn lại lời tuyên bố của ông rằng kinh tế Mỹ sẽ có thể phát triển chẳng hề 3% mà là "4%, 5% hay thậm chí 6%" mỗi năm.

Những con số mới nhất cho thấy tháng tế Mỹ tăng trưởng 2,3% trong năm rồi, bằng chính vận tốc vững mạnh của thời kỳ 10 năm kể trong khoảng khi Đại suy thoái hoàn thành. Và con số được dự đoán sẽ còn giảm xuống.

Giống như nhiều lời hứa hẹn khác của Tổng thống Trump, niềm hi vọng và hoài bão của ông cũng phải đương đầu với thực tại phũ phàng. Thực tế chứng minh rằng làm cho kinh tế Mỹ lớn tưởng trở lại không phải dễ ợt như trong suy nghĩ của một số chính trị gia.

Cất cánh

Bốn tuần 12/2017, khi ông Trump ký vào Đạo luật Cắt giảm thuế và việc khiến (TCJA), đảng Cộng hòa đang "bay cao". Với gói cắt giảm thuế vĩ đại, họ đạt được 1 chiến thắng hành pháp quan trọng giúp triển khai một trong những dành đầu tiên hàng đầu khi tranh cử 1 năm trước. Đảng Cộng hòa và ông Trump hoan hỉ tin rằng kinh tế Mỹ sẽ có thể cất cánh.

Đúng là kinh tế Mỹ đã khởi sắc khỏe mạnh, nhưng chỉ là trong 1 thời gian chứ ko phải mãi mãi. Vững mạnh GDP thực chạm mốc 3,5% mùa xuân năm 2018, và đã có lúc dường như ông Trump hoàn toàn đúng về những ảnh hưởng vượt bậc mà chế độ cắt giảm thuế sẽ mang lại.

Đương nhiên, nụ cười đó không kéo lâu dài. Vận tốc lớn mạnh quay lại mức 2,9%, và sau đó thậm chí là 1,1%. Kể từ khi gói cắt giảm thuế có hiệu lực, kinh tế Mỹ tăng trưởng nhàng nhàng 2,5%, ngang bằng với mức 2,6% của 6 quý trước khi đạo luật cắt giảm thuế được duyệt y.

Kinh tế Mỹ dưới thời Trump đang dần xì hơi, gói cắt giảm thuế 1.000 tỷ USD không có nhiều ý nghĩa - Ảnh 1.

Vững mạnh GDP Mỹ qua các năm

Số đông mọi dự báo trong khoảng các chuyên gia kinh tế cao cấp, Cục dự trữ liên bang, Văn phòng ngân sách Quốc hội Mỹ, IMF, OECD - nhưng không phải là Nhà Trắng - đều cho rằng kinh tế Mỹ sẽ phát triển khoảng 2% mỗi năm trong tương lai gần. Với tốc độ vững mạnh hàng ngũ công sức tiềm năng sụt giảm từ 1% mỗi năm xuống chỉ còn khoảng 0,2%, sẽ cần tới năng suất rất tích cực mới có thể giúp nước Mỹ đạt mức lớn mạnh 2%.

Chẳng thể xoay chuyển cục diện

Gói cắt giảm thuế đầy đủ đã chẳng thể thay đổi bất kỳ vấn đề gì. Giống như bạn ném 1 hòn đá cuội xuống hồ nước: thuở đầu sẽ tạo ra âm thanh rất to và khiến cho nước tung tóe, thậm chí sản xuất một vài làn sóng, nhưng sau đó mặt nước tĩnh im quay về và chẳng có gì thay đổi. Jason Furman, chuyên gia kinh tế trưởng của ông Barack Obama, cho biết ông và đồng nghiệp Robert Barro tin rằng về dài hạn gói cắt giảm thuế chỉ có thể giúp GDP Mỹ lớn mạnh thêm 0,04% mỗi năm.

Bất chấp những bằng chứng cho thấy cắt giảm thuế không mang đến hiệu quả to lớn như dự trù, Nhà Trắng vẫn đang kiên cường với dự đoán GDP phát triển 3% mỗi năm trong 10 năm tới.

Thuế được cắt giảm mạnh với hy vọng sẽ giúp "sạc đầy" lớn mạnh kinh tế bằng cách thức động viên các doanh nghiệp đầu cơ vào thiết bị, R&D, ứng dụng.. để tăng năng suất. Hiện kinh tế Mỹ rất cần năng suất tăng cường, do vì nhân tố quan trọng khác để tăng GDP - lớn mạnh đội ngũ công lao - đang yếu.

Nhưng thực tiễn là đợt cắt giảm thuế khủng đã ảnh hưởng không quá đa dạng và quá lâu lên không gian buôn bán. Trong 6 quý kể từ khi Mỹ cắt giảm thuế, đầu tư của cải nhất định của công ty đã phát triển 4,4% (yếu tố chỉnh theo năm), so với mức 4,7% của 6 quý trước thời gian giảm thuế.

Các công ty đã dùng số tiền dôi ra để chia cho các cũ rích đông thay vì tái đầu cơ. Và dữ liệu từ Cục thống kê cho thấy 1 công dụng không mong muốn nhưng khá dễ đoán: người giàu lại càng giàu thêm.

Giá dầu mới là nhân tố quyết định

Trận chiến thương nghiệp với Trung Quốc (và ông Trump cũng phát động chiến tranh thương mại với phổ quát nước khác) ko phải là căn nguyên lớn nhất làm kinh tế Mỹ chậm lại. Thuế và sự bất ổn có thể làm cho bầu không khí thêm ngột ngạt, nhưng ảnh hưởng lên GDP là rất ốm. Khởi thủy lớn nhất nằm ở giận dữ với giá dầu giảm.

Trong quý II, đầu tư của tổ chức giảm 1%. Đây là quý giảm đầu tiên kể từ đầu năm 2016, khi giá dầu thấp tác động thụ động tới hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp Mỹ, đặc biệt là trong hoạt động khoan dầu.

Điều tương tự đang diễn ra. Đầu tư tham gia các mỏ dầu và các cơ sở vật chất khai thác khác đã giảm 7,7% trong năm qua vì giá dầu giảm từ 70 đô la xuống còn hơn 50 đô la. Năm 2018, khi giá dầu tăng, đầu cơ cũng tăng 14%.

Yếu tố đó có tức thị giá dầu có tác động lớn hơn đến sự trồi sụt của hoạt động đầu tư giả dụ so với chế độ cắt giảm thuế. Nói như Alexander Arnon của Penn-Wharton Budget Model, giá dầu là yếu tố chính quyết định lượng vốn đầu tư của doanh nghiệp.

Theo tìm hiểu của ông, việc giá dầu tăng từ mức 50 đô la tại thời điểm cuối năm 2017 lên 70 đô la Mỹ tham gia cuối năm 2018 lý giải làn sóng đầu cơ lớn mạnh trong năm 2018. Vấn đề ngược lại diễn ra khi giá dầu giảm trong khoảng hơn 100 USD năm 2014 xuống còn gần 30 USD năm 2016.

Đa số những câu chuyện kể trên cho thấy làm cho nền kinh tế lớn tưởng trở lại là việc không hề tiện lợi. Kể cả khi đó là đợt cắt giảm thuế trị giá 1.000 tỷ đô la Mỹ và ngân sách thâm hụt nặng thì nền kinh tế cũng chỉ có thể lóe sáng trong phút chốc mà thôi.

Thu Hương

Theo Trí thức trẻ/Market Watch


Xem tại: dịch vụ bất động sản