Nhà băng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 12/9 có động thái "mở van" thẳng thừng, bằng động thái kép cắt giảm lợi nhuận suất sâu hơn dưới 0 và tung một gói nới lỏng định lượng (QE) để hỗ trợ nền kinh tế khu vực đang suy yếu.

Trong cuộc họp chính sách tiền tệ được kì vọng, ECB hạ lợi nhuận suất cơ bản 0,1 điểm xác suất, về ngưỡng âm 0,5%. ECB tuyên bố sẽ giữ lợi nhuận suất ở mức này hoặc giảm thêm cho đến khi triển vọng lạm phát cải thiện.

Cùng với đó, ECB tuyên bố bắt đầu in tiền quay về, theo đó chi 20 tỷ Euro (22 tỷ đô la Mỹ) mỗi tháng để tìm vào trái khoán và các tài sản tài chính khác mở màn từ tháng 11. Việc bơm tiền, hay còn gọi là nới lỏng định lượng (QE) này được ECB cam kết duy trì "cho đến khi nào không còn cần thiết".

Lãi suất âm khuyến khích các ngân hàng cho vay thay vì giữ vốn, khi mà việc sắm trái phiếu sẽ kéo lợi suất giảm xuống, qua đó giảm lợi nhuận suất đi mượn đối với chính phủ và công ty.

ECB cho biết sẽ khai triển các biện pháp để kiểm soát an ninh chuỗi hệ thống ngân hàng khỏi ảnh hưởng thụ động của lợi nhuận suất âm. Trong đa dạng năm qua, lãi suất âm đã làm cho các ngân hàng ở châu Âu gặp khó khăn trong kinh doanh.

Động thái của ECB đã thu được sự hưởng ứng hăng hái của thị trường. Đồng Euro giảm giá 0,5%, lợi suất trái phiếu chính phủ Đức và Italy cùng giảm, khi mà chứng khoán châu Âu tăng điểm. Tuy nhiên, chỉ một số giờ sau, lợi suất trái phiếu Đức và tỷ giá Euro cùng tăng quay về.

Giới phân tách cho rằng những biện pháp mà ECB vừa đưa ra có thể là quá chậm trễ hoặc không đủ để sản xuất sự chuyển biến trong nền kinh tế khu vực.

Lãi suất ở châu Âu đã giữ ở mức thấp kỷ lục trong thời gian dài nên việc hạ lãi suất sâu hơn dưới ngưỡng âm chưa chắc đã phát huy công dụng. Cùng với đó, ECB vào năm rồi tin rằng nên kinh tế đủ vững quà để dừng chương trình mua tài sản sau khi đã bơm 2,6 nghìn tỷ Euro (2,9 nghìn tỷ đô la Mỹ) trong khoảng năm 2015.

Bình chọn này đã cho thấy sai lầm. Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu - hiện đang ngấp nghé bờ vực suy thoái do sức ép của thương chiến Mỹ-Trung.

Phát biểu ngày 12/9, Chủ tịch ECB Mario Draghi nói rằng sự giảm tốc hiện thời của kinh tế châu Âu "chủ công đề đạt tình trạng suy yếu của thương mại quốc tế trong một môi trường bất ổn thế giới kéo dài".

Ông Draghi nhấn mạnh ngành nghề sản xuất của châu Âu chịu ảnh hưởng khác lạ hiểm nguy. Trên cơ sở đánh giá này, ECB hạ dự đoán lớn mạnh kinh tế khu vực còn 1,1% trong năm nay, từ mức 1,2% đưa ra trong lần dự đoán trước. Mức dự đoán cho năm 2020 giảm còn 1,2% trong khoảng 1,4%.

Trong một dòng tình trạng trên mạng xã hội Twitter, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích việc ECB quay lại với QE. Ông Trump nói ECB "đang cố gắng và đã thắng lợi trong việc khiến cho đồng Euro mất giá so với đồng đô la Mỹ đang rất mạnh, gây ăn hại cho xuất khẩu của Mỹ".

Tiếp đó, ông Trump nhắc lại lời kêu gọi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) hành động. Lúc trước trong tuần này, ông Trump đã đòi FED hạ lợi nhuận suất về 0 hoặc dưới 0.

Khi được hỏi về lời chỉ trích mà ông Trump đưa ra đối với ECB, ông Draghi đáp rằng nhiệm vụ của ECB là đạt lạm phát định hình. "Thỉnh thoảng, chúng tôi không đặt tiêu chí về tỷ giá", ông nói.

Đây là cuộc họp chế độ tiền tệ cuối cùng của ECB trong nhiệm kỳ Chủ toạ của ông Draghi. 04 tuần 11 tới, ông sẽ chuyển giao cương vị này cho bà Christine Lagarde, cựu Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Nhân thời điểm này, ông Draghi nhấn mạnh rằng ông tin ECB đã khiến phần lớn những gì có thể làm cho, và giờ là lúc các nhà hoạch định chế độ khác cần hành động để hỗ trợ nền kinh tế.

"Các chính phủ với không gian tài khóa nên có hành động hiệu quả và đúng thời điểm", ông Draghi nói, nghĩ là chính sách tài khóa nên trở thành khí cụ chính để kích thích lạm phát.

Chính phủ Đức mấy ngày mới đây đã bàn về khai triển một gói kích cầu, nhưng giới phân tích không tin chắc vào kỹ năng này, bởi Đức vốn là một tổ quốc luôn đặt nặng ưu tiên thăng bằng ngân sách.

Đối với ông Draghi - người có công lớn trong việc giữ cho đồng Euro khỏi sụp đổ trong cuộc khủng hoảng nợ công chau Âu - quyết định chế độ sau cùng trên vị trí Chủ toạ ECB cho thấy ông đã cố gắng hết sức. Động thái hạ lợi nhuận suất ngày 12/9 của ECB không nằm ngoài dự đoán, nhưng việc ECB không đưa ra một thời hạn cụ thể cho QE đã gây phổ quát không thể tinh được.

"Những quyết định của ngày bữa nay đã củng cố di sản của ông Draghi ở ECB", chuyên gia kinh tế trưởng tại Đức của ngân hàng ING, ông Carsten Brzeski, nhận xét. "Lời hứa ‘khiến bất kỳ nhân tố gì cần thiết’ của ông ấy đã trở thành ‘hành động cho tới khi không còn cần thiết’".

Theo An Huy

VnEconomy


Đọc thêm: bds