Yếu tố quan trọng nhất góp phần làm nên thắng lợi của Lưu Bang đó là ông sở hữu hầu hết khả năng vô song trong doanh trại của mình. Trương Lương và Nai lưng Bình vạch ra ý tưởnrg, thắng lợi hàng ngàn dặm ngoài sa trường, Tiêu Hà và Tào Tham lo về mặt dân chính, bảo đảm hậu phương vững bền, Hàn Tín, Phàn Khoái, Bành Việt, Anh Bố... "dẫn dắt hàng chục ngàn binh bộ đội, chiến bách thắng, công bách thủ". Có vài lượng lớn các kỹ năng xuất chúng làm việc cho, Lưu Bang dù không có tham vọng có được trần giới thì nhân gian cũng sẽ tự vào tay ông.

Tất nhiên, điều gây hoang mang là thái độ của Lưu Bang khi đối đãi với các khả năng lạ hoàn toàn trái ngược. Như mọi người đều biết, những người tài tình đều là những người rất tự tôn, nếu bạn muốn họ khiến việc cho bạn, bạn phải cho thấy đủ sự thực lòng và lịch sự, Chu Văn Chương từng kéo xe cho Khương Tử Nha, Lưu Bị từng ba lần bảy lượt đến mời Gia Cát Lượng xuống núi, đây đều là những minh chứng điển hình.

Nhưng Lưu Bang lại rất "khác người". Lưu Bang xuất hiện trong một mái ấm nghèo, ông không thu được sự giáo dục hoàn toản như hai người trên, trong khoảng bé dại đã phải chống chọi để tồn tại dưới đáy thị trấn hội, hiện ra nên tác phong có phần hơi thô tục, thông tục. Cuốn "Sử kí" biên chép lại rằng Lưu Bang "mạn nhi vũ nhân", thái độ với dân chúng rất tự phụ và thiếu tôn trọng. Từng có một nho sinh tới đầu quân cho ông, nhưng ông lại "triếp giải kì quan, sửu nịch kì trung", lấy mũ của người ta xuống để đi tiểu trong đó. Bình thường đối xử với bộ hạ cũng cộc cằn, ngược ngạo, "dư nhân ngôn, thường đại mạ", động một tý là mắng người khác.

Hai kiểu ông chủ điển hình: Hạng Vũ đối xử rất tốt với cấp dưới, còn tận tay múc cơm cho thuộc hạ, nhưng tại sao người tài đều chạy hết về phía Lưu Bang? - Ảnh 1.

Tạo hình Lưu Bang trên màn ảnh

Còn một Hạng Vũ nóng nảy, hung ác độc trong tuyệt vời của công chúng, trên thực tế về mặt đối đãi, kinh trọng tài năng lại chiến thắng áp đảo Lưu Bang. Trên chiến trận Hạng Vũ tàn khốc hung bất lương là vậy nhưng trong cuộc sống hàng ngày, ông lại trở thành loài người hoàn toàn khác. Hạng Vũ sinh ra trong giới quý tộc nước Sở, là con ông cháu thân phụ, ngay trong khoảng nhỏ xíu đã nhận được một nền giáo dục tốt, thấu tình đạt lý, đối xử với quần chúng cũng rất lịch sự và thân thiết.

Cuốn "Sử Kí" không chỉ một lần ghi chép, Hạng Vũ "cung kính ái nhân", "nhân nhi ái nhân" , "kính cẩn từ ái"(đại ý muốn nói Hạng Vũ luôn rất kính trọng, hồn hậu, yêu người). Hàn Tín từng nhớ lại thời kỳ ông ở dưới trướng của Hạng Vũ, giả dụ tướng sĩ thuộc hạ bạn nào sinh bệnh, Hạng Vũ "ngôn ngữ ẩu ẩu, thế khấp phân thực ẩm", lời nói nhẹ nhàng, tận tay đưa trà đưa cơm cho họ, khiến cho cấp dưới cảm thấy rất rét mướt.

Nhưng yếu tố làm cho đại chúng không hiểu đó là Lưu Bang tục tĩu, Hạng Vũ lại kính trọng yêu người, nhưng nhân vật trần giới lại chạy hết về phía Lưu Bang, Hạng Vũ trái lại lại bị cô lập, binh bại thân tàn. Một nửa nhân tài như Hạng Vũ vì sao lại bị mọi người bỏ rơi?

Nguồn gốc chính là mặc dầu Hạng Vũ trông có vẻ yêu thương cấp dưới, đối xử với quần chúng rất lịch thiệp, nhưng trên thực tế đây chỉ là bề nổi của đậc ân mà thôi. Sau khi quân sĩ đổ máu, đổ mồ hôi lập được chiến công, Hạng Vũ mới lộ ra khuân mặt thật của bản thân mình "thắng lợi nhi bất dư nhân lực, đắc địa nhi bất dư nhân lợi", nuối tiếc không đang tâm thưởng cho cấp dưới vàng bạc lụa là hay chức quan.

Giống như Hàn Tín nói, Hạng Vũ khi ban thưởng cho cấp dưới đều cầm ngọc ấn trong tay thoa đi xoa lại lần chần cả nửa ngày trời không nỡ xuống tay. Đấu sĩ liều mạng lập chiến công nhưng lại không nỡ ban thưởng cho họ, ý thức tác chiến dĩ nhiên sẽ càng ngày càng sa sút, chảy máu chất xám ngày càng nghiêm trọng.

Hai kiểu ông chủ điển hình: Hạng Vũ đối xử rất tốt với cấp dưới, còn tận tay múc cơm cho thuộc hạ, nhưng tại sao người tài đều chạy hết về phía Lưu Bang? - Ảnh 2.

Tạo dáng Hạng Vũ trên màn ảnh

Nhưng Lưu Bang lại trái lại, bề ngoài trông có vẻ thông tục, ngang ngược, nhưng trong lòng lại rất tôn trọng tuấn kiệt, nhận thức được thâm thúy công huân của dân chúng, "kì tương tòng cam giả mạo bạch nhận, xá tử chiến sinh chi đồ, vô bất nhật dạ vọng chỉ xích chi phong, tự bât năng bất huyền thù tước dĩ lệ công thần", đối với những tướng sĩ khả năng hay những thần tử có công tích, ông luôn không tiếc tay phong hầu hay ban thưởng hậu hĩnh cho họ.

Cuốn "Sử kí" ghi chép rằng, Lưu Bang "sử nhân công thành lược địa , sở hàng hạ giả nhân dĩ dữ chi, người đời đồng kì lợi dã", rất hào phóng san sớt quả ngọt thắng lợi với cấp dưới, tuấn kiệt dưới trước của ông từ sâu trong lòng có thể cảm chiếm được sự xem trọng và bình chọn cao của ông, vì thế, thiên nhiên Lưu Bang sẽ chiếm được kết quả "chúng sĩ mộ ngưỡng, như thủy chi quy hải", được chúng sĩ ái mộ, người tài trong cõi trần đều tình nguyện đầu quân.

Phố hội văn minh bây giờ vẫn sống sót hai kiểu ông chủ như Lưu Bang và Hạng Vũ, kiểu ông chủ như Lưu Bang tuy không lưu ý đến tiểu tiết, nhưng lại vô cùng coi trọng đãi ngộ với nhân viên, cho nên có thể lôi cuốn ngày một phổ biến nhân viên tình nguyện phục vụ cho bản thân. Kiểu ông chủ như Hạng vũ lại chỉ biết vẽ ra một chiếc bánh kem khổng lồ nhưng lại không nỡ chia cho bạn nào, thiết kế thì ngọt nhạt nhưng bên trong lại "bần tiện", rất khó khăn giữ chân được người tài.

Theo Regina

Trí thức trẻ


Xem tại: dat xanh