Ngày 4-10, Đoàn đại biểu Quốc hội đã có buổi giám sát với UBND TP về việc thực hiện chế độ bồi hoàn , tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trong khoảng khi Luật Đất đai 2013 có hiệu lực tới ngày 31-12-2018. Phổ biến khó khăn, vướng bận rộn đã được các sở, lĩnh vực, quận, huyện nêu ra. Khác lạ là can dự tới quy trình giấy má thi hành bồi hoàn, hỗ trợ, tái định cư, xác định giá đất nông nghiệp…

Nhì quyết định ra cùng ngày: Thiếu khả thi

Theo quy định tại Vấn đề 69 Luật Đất đai 2013, trình tự hồ sơ thu hồi đất của một công trình là thị xã, thị xã phải ban hành hình định thu hồi đất và quyết định phê chuẩn y phương án bồi thường, cung cấp, tái định cư trong cùng một ngày. Đây là nội dung mà phổ biến quận, thị xã nghĩ là rất khó khăn khả thi trong thực tiễn.

Ông Nguyễn Quang Phước, Trưởng Ban đền bù phóng thích mặt bằng (BTGPMB) thị xã Thủ Đức, cho rằng vấn đề này chỉ có thể chấp hành được với các dự án đơn giản, số hộ dân bị tác động ít, pháp lý công trình rõ ràng. Nhưng đối với công trình có tới hàng trăm, hàng ngàn hồ sơ thì chẳng thể phục vụ được pháp luật nêu trên.

Ông Phước viện dẫn công trình xây đắp trục đường vòng đai 2, tại Thủ Đức có hàng ngàn giấy má chưa trọn vẹn pháp lý. “Nếu như giấy tờ pháp lý không trọn vẹn thì chẳng thể nộp thủ tục cùng một lúc, cũng không thể ban hành quyết định đền bù trong cùng một ngày. Vì vậy Điều 69 Luật Đất đai cũng như Vấn đề 40 Quyết định 28/2018 của UBND TP là không khả thi” - ông Phước nói.

Gần giống, thây mặt Ban BTGPMB thị xã Bình Chánh cũng chắc chắn việc cùng một lúc ban hành hai quyết định nêu trên là rất bất cập. Theo Ban BTGPMB quận Bình Chánh, muốn có quyết định phê phê chuẩn chính sách đền bù, hỗ trợ, tái định cư thì phải có quyết định thu hồi đất. “Mỗi trường phù hợp phải mất một tuần để thực hiện việc này thì với các công trình hàng trăm, hàng ngàn hộ dân thì pháp luật này không hợp lý” - đại diện Ban BTGPMB huyện Bình Chánh cho nhân thức.

Theo ông Nguyễn Quang Phước, ví như Quốc hội không sửa đổi nhân tố luật này thì toàn bộ công trình đều không thể đúng tiến độ.

TP.HCM: Bồi thường, tái định cư dự án, kẹt đủ đường - Ảnh 1.

Ông Nguyễn Quang Phước, Trưởng ban BTGPMB quận Thủ Đức, nêu nhiều gian truân trong giai đoạn bồi hoàn, hỗ trợ, tái định cư để thu hồi đất thực hiện công trình trên khu vực huyện. Ảnh: VIỆT HOA

Luật Đất đai 2013 bất lợi cho dân, khó khăn cho quận, thị xã

Theo công bố của UBND TP.HCM, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thường xuyên yếu tố chỉnh, bổ sung theo hướng bổ ích hơn cho người địa phương. Tất nhiên, các chế độ này lại không áp dụng cho các công trình đã phê chuẩn y bồi thường, cung cấp, tái định cư trước đây. Cho nên rất khó khăn để giải thích, di chuyển, thuyết phục người địa phương đồng thuận.

“Riêng lẻ có trường phù hợp luật pháp mới về đền bù, cung cấp, tái định cư thấp hơn luật pháp cũ. chả hạn, Nghị định 47/2014 đã không còn chế độ hỗ trợ với đất nông nghiệp xen kẽ trong khu dân cư và đất vườn, ao trong cùng thửa đất có nhà ở mà sẽ giám định, phê phê duyệt giá đất chi tiết. Bởi vậy, vài trường hợp giá đất chi tiết tính bồi thường theo Luật Đất đai 2013 thấp hơn Luật Đất đai 2003” - UBND TP báo cáo.

Theo ông Nguyễn Văn Hồng, Phó Giám đốc Sở TN&MT, trước đây đối với đất vườn, ao trong cùng một thửa đất có nhà sẽ được cung cấp 40% đơn giá đất để tính bồi thường. Đất nông nghiệp trong địa giới hành chính phố, đô thị và xen cài trong khu dân cư thì được cung cấp 50% giá đất bình quân của khu vực theo bảng giá đất. Tuy nhiên, đến Luật Đất đai mới thì quy định này đã được hủy bỏ.

Theo qui định hiện thời thì để xác định hệ số điều chỉnh giá đất thì phải thuê doanh nghiệp đánh giá giá. Dĩ nhiên, bây chừ các sở, lĩnh vực có can hệ và quận, huyện cũng phải kêu trời vì giá chuyển nhượng trên thị trường và giá kê khai chênh lệch nhau rất lớn. Khác biệt là đối với việc xác định giá đất nông nghiệp.

Ông Đỗ Đông Hướng, Trưởng phòng Giám định phương án giá, Sở Nguồn vốn, cho biết bây chừ thời điểm để xác định giá đất phải kéo rất dài do việc xác định gặp mặt phổ thông khó khăn. “Đất ở thì tương đối rõ nhưng đất nông nghiệp thì vô cùng gian nan và thị xã, quận kêu ca đông đảo” - ông Hướng nói.

Theo ông Hướng, đất nông nghiệp khi đã đưa vào quy hoạch khiến cho công trình thì có giá tăng lên tất cả nhưng khi chấp hành dự án, chẳng thể đền bù theo mục đích của tương lai khi công trình xuất hiện.

Ông Nguyễn Quang quẻ Phước cho biết quận Thủ Đức bây giờ rất không dễ dàng tậu công ty tư vấn để thẩm định giá đất vì giá đất mà các công ty này tậu dò xét ở khu vực bao quanh theo các tài liệu là quá thấp so với thực tiễn. Tương tự, quận 8, 12, Bình Chánh đều có thủy chung trạng như huyện Thủ Đức.

Bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Đoàn đại biểu Quốc hội TP, cho biết sẽ ghi nhận những gian truân, vướng bận rộn của TP.HCM trong giai đoạn công ty chấp hành quy định pháp luật đất đai tại TP. song song yêu cầu nghị Sở TN&MT có văn phiên bản hoàn chỉnh và khiến rõ các kiến nghị để công bố cho Đoàn đại biểu Quốc hội TP.

Quy đổi đất theo tỉ lệ bổ ích hơn cho dân

Ông Nguyễn Quang đãng Phước, Trưởng Ban BTGPMB huyện Thủ Đức, cho biết quy định luật pháp lúc trước khi thu hồi đất nông nghiệp thì người dân được quyền hoán đổi đất ở có cơ sở hoàn chỉnh với tỉ lệ 10% với đất nông nghiệp, đất vườn là 12%, một vài loại đất khác là 15%. Chẳng hạn, đất nông nghiệp đang đền bù với giá 3 triệu tiền việt/m2, người địa phương có 1.000 m2 đất nông nghiệp thì được bồi hoàn 3 tỉ đồng. Nếu như được quy đổi 10% thì thành 100 m2 đất ở đã hoàn thiện cơ sở vật chất. Một mét vuông đất ở hoàn thành cơ sở vật chất có giá khoảng 30 triệu tiền việt. Đây là phương thức để người địa phương lựa chọn” - ông Phước tính một bài toán cụ thể khi vận dụng quy đổi theo tỉ lệ này.

Ông Đỗ Đông Hướng, Trưởng phòng Thẩm định cách thức giá, Sở Nguồn vốn, cũng cho rằng việc quy đổi theo tỉ lệ như cách khiến cho trước đây rất hữu ích cho người dân và cũng được phổ quát người dân đồng thuận. Theo ông Hướng, làm cho như vậy, cư dân có thể bảo toàn được của nả của bản thân về lâu về dài chứ ví như nhận một cục tiền bồi hoàn rất dễ dùng hết, sau đó lại rơi vào hoàn cảnh gian nan. Ông Hướng nghĩ là cần kiến nghị Chính phủ cho phép vận dụng như cách này thì sẽ tạo sự đồng thuận cao hơn khi thu hồi đất để chấp hành dự án.

Theo Việt Hoa

Tiền Phong


Xem tại: dat xanh