Theo qui định hiện hành, vấn đề kiện để tổ chức xây dựng tham gia đấu thầu là đã từng thi hành ít ra 2 dự án (thích hợp đồng) tương tự.

Dĩ nhiên, nếu như không được đấu thầu, không trúng thầu thì đơn vị chẳng thể kinh qua công trình thứ nhất, chứ nói gì tới nhì dự án? Luật pháp theo kiểu con gà - quả trứng đã và đang đẩy nhà thầu xây dựng vào thế "con kiến leo cành đa".

Trong 2019, doanh thu của các tổ chức xây dựng giảm mạnh, phổ quát nhà thầu xây dựng lâm vào hiện trạng khó khăn. Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ toạ Hiệp hội Nhà thầu xây đắp Việt Nam, cội nguồn cơ bản dẫn đến trạng thái này, ngoài do giảm sút nguồn cung dự án bất động sản còn do những bất cập của chuỗi hệ thống văn bản quy phạm quy định can hệ đến xây dựng đang "bó chân" công ty.

Bất cập của hệ thống luật pháp "bó chân" tổ chức xây đắp

Như ông đã nói, gian nan của các doanh nghiệp xây đắp bây giờ phần nhiều bắt nguồn trong khoảng các quy định hiện hành. Xin ông chỉ rõ những bất cập trong chuỗi hệ thống luật pháp can dự tới lĩnh vực xây đắp?

Tính toàn cục, hiện thời ngành nghề xây dựng đóng góp khoảng 12% GDP cả nước. Tất cả các công trình lớn ở tất cả các ngành, từ xây đắp cơ sở vật chất hạ tầng đến tòa tháp làm cho thay mặt bộ thị trấn đều do các công ti xây đắp phụ trách thành lập. Thành ra, việc làm cho các tổ chức kinh doanh yên ổn tâm hoạt động, nâng cao năng lực, hiệu quả xây dựng là rất quan trọng.

Đương nhiên, thực tế còn nhiều vướng mắc trong việc chấp hành các luật pháp qui định hiện hành. Có quá đa dạng luật cùng nhập cuộc yếu tố chỉnh về một điều dẫn tới tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn giữa các luật.

Nếu Luật Đầu tư công thì đối tượng vấn đề tiết là các dự án đầu tư công, nhưng Luật xây dựng lại vấn đề chỉnh các dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước và vốn nhà nước ngoài ngân sách; Can dự tới xây dựng, có cả luật Nhà ở, Luật xây đắp, Luật đầu cơ, Luật đất đai... Qui định Thích hợp đồng xây dựng thì cả Luật xây đắp và Luật đấu thầu cùng hướng dẫn.

Mình khóa chân bản thân lại do những pháp luật pháp lý.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp

Đặc biệt, những trắc trở liên quan tới dự án đầu cơ, gồm trình tự đầu tư xây đắp, lập đánh giá quyết định đầu tư… thì nhiều luật cùng pháp luật, không có tổ chức cầm trịch, không phân đoạn rõ ràng, gây khiếp sợ trong việc thi hành.

Hiệp hội Nhà thầu đã có động thái gì nhằm gỡ vướng cho công ty, thưa ông?

Chúng tôi đã có văn phiên bản gửi Quốc hội, Chính phủ, kiến nghị là cần sửa đổi, giải quyết sự chồng chéo giữa các luật. Yêu cầu cần thiết nhất trong nhân tố biên tập luật là cố gắng thực hiện được sự đồng bộ giữa các luật, muốn thế cần phải đặt ra tinh quái giới, khuôn khổ nhân tố chỉnh của mỗi luật thật phân minh, chi tiết.

Ví như thời kỳ đang chấp hành thủ tục đầu cơ thì Luật Đầu cơ kiểm soát; những gì can dự về xây đắp trong khoảng đánh giá thiết kế, cấp phép xây đắp, chấp hành xây đắp tới giai đoạn đưa tham gia dùng thì do Luật Xây dựng quản lý... Luật Xây đắp làm sao phải đồng bộ với các luật có can dự khác, đặc biệt như là Luật Đầu cơ, Luật đầu tư công, Luật đấu thầu, Luật nhà ở, Luật đất đai… và chỉ nên nhân tố tiết các nội dung có can dự tới quá trình thi hành công trình.

Trong Luật Xây dựng phổ biến năm qua vẫn chạy theo quan niệm: công trình xây đắp đều là vốn ngân sách, xây đắp cho Nhà nước mà Nhà nước bao giờ cũng có tiền nên không cần bảo đảm trả tiền gì cả.

Vì thế, việc bảo lãnh trả tiền, từ bảo lãnh đấu thầu, bảo lãnh nhất thời ứng, chấp hành phù hợp đồng..., nhà thầu đều phải khiến cho hết, trong khi nhà đầu tư không có bất kỳ bảo lãnh nào về bổn phận thanh toán của bản thân. Cụ thể, khi hợp đồng kinh tế chấm dứt khoảng 70%, phần còn lại phải được nhà đầu tư đảm bảo thanh toán qua bảo lãnh ngân hàng.

Hiện thời 60% vốn đầu tư xây đắp là vốn ngoài ngân sách, kể cả vốn ngân sách thì vấn đề kiện bảo lãnh thanh toán cũng nên đưa vào Luật Xây dựng, khác biệt là đưa tham gia quy dè bỉu thích hợp đồng để bảo đảm công bình giữa 2 chủ thể ký hợp đồng với nhau, dự án đã thực hiện đủ 70% phải được bảo lãnh trả tiền.

Dù dùng ngân sách thì cũng phải bảo đảm đủ nguồn vốn mới cho chấp hành dự án để giải quyết hiện trạng nợ đọng xây dựng căn bản. Chứ như bây chừ, có những dự án 5-7 năm chưa thanh toán hết, có công trình thì được thanh toán 75 – 80% là dừng lại, nhất là những công trình lớn, gây thiệt thòi cho nhà thầu.

Dường như, trong những bước chấp hành đánh giá, đơn giá dự toán cũng nên rút gọn lại chứ chấp hành phổ quát bước, phổ quát khâu, mỗi một bước lại do một công ty đánh giá khiến cho cả doanh nghiệp lẫn tổ chức hành pháp đều rất nặng nhọc. Đánh giá phòng cháy chữa cháy, môi trường... nên tập trung một mai mối, thẩm định 1 lần cho các bước dễ chơi đi.

Rối loạn vì thanh, kiểm tra quá phổ thông...

Các tập đoàn từ cấp phố, phường tới các sở ban, lĩnh vực... đều có thể đến thanh tra, mà doanh nghiệp chẳng thể thoái thác, có 04 tuần phải tiếp thanh tra 5-7 lần, chồng chéo, tinh vi, công ty không có thời điểm làm cho việc khác

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ toạ Hiệp hội Nhà thầu xây dựng vn

Phổ thông đơn vị còn phản chiếu, ngoài các quy định của qui định thì việc thi hành luật pháp của các tổ chức chức năng cũng gây khó khăn cho các nhà thầu, ông nghĩ sao về yếu tố này?

Nói thật là, ngoài các pháp luật của pháp luật thì công tác thanh tra, rà soát liên tục của các công ty tác dụng cũng gây không ít quấy quả cho công ty. Thủ tướng Chính phủ đã rộng rãi lần chỉ huy về việc tăng nhanh giải quyết, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu gây phiền hà cho cư dân, tổ chức trong khắc phục công tác như tại Chỉ thị số 10/CI-TTg ngày 22/4/2019, hay Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 17/7/2017 về việc chấn chỉnh hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với tổ chức khẳng định lĩnh vực thanh tra "không để xảy ra hiện trạng thanh tra, rà soát quá 01 lần/năm đối với công ty".

Thế nhưng trạng thái trong một năm, hoặc cùng một thời gian phổ biến đoàn thanh, rà soát cùng tới tổ chức, chồng chéo lên nhau về cùng một nội dung khá chung. Các công ty trong khoảng cấp phố, phố đến các sở ban, lĩnh vực... đều có thể đến thanh tra, mà doanh nghiệp chẳng thể từ chối, có bốn tuần phải tiếp thanh tra 5-7 lần, chồng chéo, phức hợp, công ty không có thời gian làm việc khác.

Bởi vậy, chúng tôi kiến nghị nên xây dựng cách thức ủy quyền Thanh tra Chính phủ khiến làm mối hợp nhất và phê phê chuẩn kế hoạch thanh tra hàng năm để doanh nghiệp biết được họ phải tiếp bao nhiêu đoàn thanh tra (trừ thanh tra đột nhiên xuất, thanh tra vụ việc), có giễu cợt tài công nhận kết quả thanh tra để hạn chế trạng thái cùng một nội dung nhưng đa dạng đoàn thanh tra cùng làm cho.

Thống kê cho thấy, thời điểm gần đây, thu nhập của các doanh nghiệp xây dựng, trong đó có cả những tổ chức lớn đang giảm mạnh. Duyên cớ chủ đạo có bắt nguồn từ những bất cập về hình thức chính sách kể trên không, thưa ông?

Ngoài những bất cập trong khoảng cơ chế, chính sách thì trong thời gian vừa mới đây, số lượng dự án bất động sản giảm sút đã khiến các nhà thầu ít việc hơn. Tất cả các tổ chức xây đắp đều giảm mạnh về thu nhập do thiếu dự án mới. Nhân tố này cũng có nguyên hiền đức việc sửa luật, trong đó có đặt nhân tố hồi tố.

Với sự ra đời của những văn bản đòi hỏi kiểm tra lại những dự án sử dụng đất, có liên quan đến đất Nhà nước khiến các dự án phải dừng hết lại. Trong khoảng đó, tạo ra nút thắt, khiến đình trệ hoạt động kinh tế. Khúc thắt này do chính chúng ta sản xuất bằng văn phiên bản hành chính.

Hiệp hội đồng ý việc kiểm tra là cần thiết làm cho thanh lọc hoạt động mua bán bất động sản vì dĩ vãng có rộng rãi cái sai, có thể chấn chỉnh pháp luật, quy định nhưng cũng cần có những giải pháp có lí để hạn chế sản xuất những bước hụt về nền kinh tế cũng như phức hợp trong xã hội.

Nếu như có những công trình đã cấp phép xây dựng, cấp sổ đỏ rồi, giờ thanh tra, rà soát lại, bảo sai thì đuổi dân ra à? Yếu tố này gây ra mâu thuẫn, tinh vi, tác động đến đời sống kinh tế phường hội.

Trình độ cao vẫn "thua trên sân nhà"

Dĩ nhiên, có quan niệm nghĩ là trạng thái "thiếu việc làm cho" của các nhà thầu xây đắp vn còn do yếu sức khó khăn. Ông nghĩ sao?

Thời gian mới đây, đội ngũ xây cất xây đắp của tư đã có tiến bộ rất xa, đã vươn lên top đầu khu vực khi xây được tòa tháp thuộc top cao nhất nhân loại như Landmark 81 cao 81 tầng.

Chúng ta cần cần khích lệ doanh nghiệp lĩnh vực xây dựng bởi họ góp phần làm cho thay đổi gương mặt thành phố, thúc đẩy phát triển kinh tế. Hiệp hội Nhà thầu đã xin quan niệm Thủ tướng, Bộ Xây dựng cũng đã có văn phiên bản thống nhất ủng hộ bắt buộc của Hiệp hội về việc vinh danh các nhà thầu xây đắp uy tín (có cả nhà thầu nước ngoài) trong lúc chờ đánh giá, xếp hạng nhà thầu xây dựng.

Trình độ đã đạt tới tầm cao mới nhưng sao nhà thầu xây dựng vietnam vẫn thua trên sân nhà khi tham gia đấu thầu những công trình trọng điểm quốc gia?

Yếu tố này lại trở lại điều pháp lý. Bản thân khóa chân chính mình lại do những qui định pháp lý. Nếu với công trình Landmark 81, nhà đầu tư là Vingroup – một công ty cá nhân dù đã tổ chức đấu thầu quốc tế, nhưng cuối cùng lại tin cậy, giao cho nhà thầu Việt là Coteccons chấp hành.

Trong khi đó, nếu như công trình này do Nhà nước làn chủ đầu tư thì Coteccons chẳng thể được chọn bởi theo pháp luật của Luật Đấu thầu, điều kiện để công ty nhập cuộc đấu thầu là đã từng thi hành ít nhất 2 dự án (phù hợp đồng) tương tự. Dường như đó Coteccons chưa làm cho công trình nào 60 -70 tầng. Nhưng không khiến cái đầu tiên thì khiến sao có cái thứ 2?

Thực tế, việc Coteccons thực hiện chiến thắng dự án này cho thấy qui định trên rất phi thực tiễn.

Theo Phan Dương

Vneconomy


Xem nhiều hơn: bat dong san