Mở rộng diện tích 1 cách ồ ạt, phá vỡ vạc quy hoạch, không tôn trọng quy luật cung – cầu của thị trường, sản xuất “vô tội vạ”, xúc tiến năng suất nhưng không chú ý chất lượng là những duyên cớ chính dẫn tới thực trạng đáng bi thương của lĩnh vực trồng trọt ở Tây Nguyên hiện nay.

Những năm 2006, 2007, 2008… giá mủ cao su tăng liên tục và đạt cực điểm vào năm 2012 với mức 120 triệu đồng/tấn. Cây cao su khi ấy được xem là “tiến thưởng trắng”, người người trồng cao su, nhà nhà trồng cao su, phớt lờ toàn bộ những cảnh báo về thị trường của các nhà kỹ thuật.

Diện tích cây cao su ở Tây Nguyên tăng cao gấp rút, phá tan vỡ quy hoạch chỉ trong một số năm. Như một điều thế tất, ngay sau đó, giá mủ cao su mở đầu đi xuống liên tục từ 120 triệu/tấn xuống còn 90 triệu, 60 triệu và định hình ở mức khoảng 30 triệu trong rộng rãi năm nay. Trong khoảng dân cày đến công ty trồng cao su đều điêu đứng với tầm giá mủ như thế này.

Vỡ quy hoạch, vỡ thị trường, vỡ nợ đồng hành nhà nông - Ảnh 1.

Diện tích cây cà phê nước ta khoảng 720.000 ha, riêng Tây Nguyên chiếm đoạt khoảng 630.000 ha.

Cũng gần giống như cao su, vì giá hồ tiêu tăng cao, có lúc đạt hơn 230.000 đồng/kg, dân cày đã bất chấp cảnh báo, trồng một cách thức ào ạt. Theo quy hoạch đến năm 2020, tầm nhìn tới 2025, quy mô hồ tiêu của cả nước là 50.000 ha nhưng chỉ trong vài năm, riêng Tây Nguyên đã có tới gần 93.000 ha, nâng tổng diện tích hồ tiêu cả nước lên 150.000, phá vỡ lẽ quy hoạch.

Ông Hà Ngọc Uyển, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo kê thực vật tỉnh giấc Gia Lai cho nhân thức, thời điểm giá hồ tiêu tăng cao, các đơn vị quản lý chức năng ở địa phương đã liên tiếp khuyến cáo tới bà con dân cày không nên mở rộng diện tích quá mức, phá vỡ lẽ quy hoạch thế nhưng chẳng thể ngăn nổi.

"Những năm trước, do giá  hồ tiêu được nên dân cày ào ạt, đổ xô trồng tiêu, kể cả những diện tích nằm trong quy hoạch cũng như quy mô ngoài quy hoạch. Đất không phù hợp dân cày cũng trồng. Chính bởi vậy đã phá vỡ vạc quy hoạch” - ông Hà Ngọc Uyển cho biết.

Những diện tích hồ tiêu được dân cày bất chấp mở rộng đột nhiên đủ các yếu tố khoa học sẽ rất dễ dẫn tới dịch bệnh. Kết quả là phần lớn vườn hồ tiêu đã chết khô, “vô phương cứu chữa”, người dân cày mất trắng vốn đầu cơ, lâm vào cảnh nợ nần.

Còn những hộ trồng tiêu khác có thu hoạch được vật phẩm thì do phá đổ vỡ quy hoạch, nguồn cung vượt quá xa so với ý định của thị trường nên đã làm giá tiêu giảm từ 200.000 đồng/kg xuống chỉ còn khoảng 50.000 đồng/kg (ngang với mức giá vật phẩm).

Quy mô cây cà phê nước ta khoảng 720.000 ha, riêng Tây Nguyên chiếm giữ khoảng 630.000 ha. Năm 2017 nước ta đã vượt Brazil trở thành nước xuất khẩu cà phê có sản lượng lớn nhất quả đât. Thế nhưng giá cà phê chất liệu nước ta lại thấp nhất quả đât bởi chất lượng chưa cao.

Chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy nghĩ là, những năm qua, không chỉ cà phê mà phần đông các vật phẩm khác của vietnam mới chỉ chú ý tăng về sản lượng, trong khi chất lượng còn thấp nên trị giá mang lại không cao. Trong đó hồ tiêu và cà phê là những Chẳng hạn tiêu biểu. Thêm vào đó, phá vỡ vạc quy hoạch, diện tích và sản lượng tăng cao, phá vỡ vạc thăng bằng cung – cầu của thị trường sẽ càng khiến giá các mặt hàng nông sản giảm sâu hơn.

Vỡ quy hoạch, vỡ thị trường, vỡ nợ đồng hành nhà nông - Ảnh 2.

Quy mô cây cao su ở Tây Nguyên tăng lên hối hả, phá tan vỡ quy hoạch chỉ trong một số năm.

 

Theo ông Thủy: "Số đông các sản phẩm nông nghiệp của chúng ta chưa chú ý về chất lượng, dư lượng thuốc bảo kê thực vật còn cao nên khó khăn xuất khẩu tham gia những thị trường có trị giá. Nông quần chúng ta vẫn dùng phổ thông thuốc bảo kê thực vật. Chế biến mà không dựa trên yêu cầu của hoạt động mua bán thì dù có được mùa, rớt giá là chuyện rất dễ hiểu. Cuối cùng vẫn là câu chuyện trị giá đem đến không cao".

Yếu tố đảm bảo để nông dân lặng tâm chế biến đó là chuỗi giá trị nông sản phải có mối kết hợp ngặt nghèo. Có nghĩa rằng, các đơn vị thu sắm, đóng hộp và gắn kết với hoạt động mua bán tiêu thụ và dân cày phải gắn kết với nhau. Trong 4 nhà bao gồm nhà nông, nhà công ty, nhà khoa học và Nhà nước cần phải có sự kết hợp chặt chẽ.

Ông Huỳnh Văn Thòn, Chủ toạ Hội đồng Quản trị Tổ chức kinh doanh Cổ lỗ phần công ty Lộc Trời nghĩ rằng, sự kết hợp này trong thời gian qua chưa thực thụ diễn ra. Vai trò nhân tố tiết của Nhà nước còn chưa cao. Chỉ đơn vị là có thể kết nối được sản xuất với hoạt động mua bán, mới ký được các hợp đồng tiêu thụ item với nông dân.

Vì vậy, trong hòa hợp 4 nhà, thì nông gia, công ty, nhà công nghệ nên là 3 chủ thể, ở địa điểm 3 đỉnh của 1 tam giác. Còn nhà nước ở giữa 3 đỉnh đó, đóng vai trò kiến tạo như chính phủ vẫn nói, tức là vai trò tạo luật chơi, vai trò trọng tài và vai trò giễu cợt tài.

Khi giá nông phẩm trượt dốc, trong chuỗi trị giá đóng gói nông nghiệp dân cày luôn là đối tượng gánh chịu những thiệt hại nặng năn nỉ nhất. Với giá tiêu, giá cao su, cà phê như thời điểm qua… không ít người đã phải lâm vào cảnh nợ nần, các khoản đầu cơ không có khả năng chi trả. Phá vỡ quy hoạch, phá vỡ hoạt động mua bán thì cũng đồng nghĩa, người nông dẫn phải đối mặt với chuyện “vỡ nợ” trên chính mảnh đất mỡ màu của bản thân./.

Theo Lê Bình

VOV


Xem nhiều hơn: mua dat