Mua bán với Người Đồng Hành nhân dịp đầu năm mới, ông Phan Đức Hiếu, Phó viện trưởng Viện Tìm hiểu điều hành kinh tế Trung ương (CIEM) nhìn nhận các động thái cải cách không gian buôn bán, gỡ bỏ khó khăn cho công ty năm 2020 là rất đặc biệt. Nỗ lực canh tân mang tinh thần, hiệ tượng được các công ty quốc tế yêu cầu song tiêu chí là phục vụ ích lợi thực sự của giang sơn chứ chẳng phải chỉ để thăng hạng.

- Tiếp nối tinh thần cải cách mạnh khỏe nhằm cung cấp đơn vị những năm qua, ngay trong khoảng đầu năm mới 2020, Chính phủ vừa ban hành Quyết nghị 02 về cắt bỏ những khó khăn buôn bán, thúc đẩy thi công tổ công việc khác lạ của Thủ tướng về canh tân... Ông nhìn nhận như thế nào về những động thái này?

- Năm nay, phấn đấu cách tân, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, khó khăn kinh doanh cho đơn vị từ Chính phủ được thể hiện bằng những hành động rất mạnh khỏe, khác lạ so với trước. Khác với việc doanh nghiệp một hội nghị phát động toàn quốc sau quyết nghị như năm 2019, trong khoảng sau Tết Dương lịch đến nay, Chính phủ đã có ít ra 3 cuộc họp với những nội dung khác biệt, trong đó có việc cải thiện chỉ số cử sự buôn bán, chỉ số tiếp xúc điện năng... theo bình chọn của Ngân hàng Trái đất (WB).

Chính phủ không chỉ đứng theo dõi, đôn đốc mà còn “xắn tay” vào khiến, bàn chi tiết đến từng nội dung như: sẽ sửa đổi những nội dung gì, tại thông tư nào, hướng đổi mới ra sao, thời điểm chấp hành và hiệu quả như thế nào...? Những giải pháp như vậy mới bảo đảm được khả năng thực thi.

Ông Phan Đức Hiếu: Cải cách không phải là để báo cáo ai làm tốt, ai làm xấu - Ảnh 1.

Ông Phan Đức Hiếu, Phó viện trưởng Viện Tìm hiểu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM). Ảnh: Bảo Linh

Một điểm thu hút khác theo tôi cũng chưa từng có là Chính phủ chủ động thực thi các biện pháp cải cách thay vì đợi Bộ, lĩnh vực. Ví dụ Nghị quyết 02 trước đó giao các Bộ, ngành thực thi. Nếu như phải sửa đổi về thế dè bỉu, bộ buộc phải sửa sau, đó trình lên Chính phủ. Nhưng năm nay, Chính phủ dự định, nếu việc sửa đổi thể giễu cợt thuộc thẩm quyền bộ trưởng ban hành các thông tư, thì bằng thẩm quyền của bản thân, Thủ tướng sẽ ra quyết định huỷ bỏ những văn bản đó và có hiệu lực thực thi ngay. Vấn đề này cho thấy cố gắng của Chính phủ đã biến thành hành động, vì vậy hy vọng môi trường đầu tư buôn bán năm nay sẽ có kết quả tích cực hơn hồ hết so với 2019. 

- Việc xây đắp Tổ công việc đặc biệt của Thủ tướng có ý nghĩa như thế nào?

- Đó là cuộc họp ngay ngày khiến việc trước tiên sau Tết Dương lịch (2/1). Tổ này có nhiệm vụ đưa ra chương trình cải cách sâu rộng nhất so với các cải cách hiện hành. 

Hiện chương trình canh tân tập trung tham gia các nhóm như 10 ngành nghề ưu tiên theo chỉ số về môi trường buôn bán, cắt giảm yếu tố kiện buôn bán; thanh toán không sử dụng tiền mặt; thúc đẩy chính phủ điện tử; canh tân rà soát chuyên ngành nghề... Ngoài ra những hàng ngũ căn cơ này, chương trình cách tân của Tổ bao trùm và mở rộng hơn, đó là kiểm tra toàn cục quy định pháp luật dù pháp luật ấy ở bất kỳ cấp độ nào mà gây ra khó khăn cho hoạt động thực hiện thao tác kinh doanh thì phải cắt bỏ. 

Chẳng hạn, trong quá trình cắt giảm vấn đề kiện kinh doanh các bộ lĩnh vực luôn chiến đấu với nhau: Qui định này có phải yếu tố kiện buôn bán không? Nếu ko phải thì ngay cả khi quy định gây ngăn cản cho công ty, họ cũng dành ngoài. Bây giờ thì không còn phải bàn cãi nữa.

Tổ sẽ thực hiện chương trình canh tân toàn diện bằng các giải pháp như nguyên tắc "một đổi nhì". Tức là nếu ban hành mới một thông tư thì phải cắt hai thông tư (văn bản). Hay nguyên lý "một đổi một", nếu như ban hành một nghị định mới thì phải bỏ đi một nghị định cũ. Khác lạ Bộ trưởng Chiến lược & Đầu tư Nguyễn Chí Dũng trong những cuộc họp này đều nhắc đi nhắc lại, phần nhiều những sự cản trở buôn bán cho doanh nghiệp là do thông tư.

- Việc kiểm tra lại toàn bộ các qui định có làm giảm tình trạng cát cứ trong xây dựng quy định không?

- Ở level xây đắp luật, các bộ cốt yếu vẫn có thể tham mưu, nhưng tình trạng cát cứ trong xây đắp nghị định phải chấm dứt. Theo tôi, khi xây dựng nghị định hướng dẫn luật thì cần là văn bản chỉ dẫn cùng một nhóm yếu tố, cho rộng rãi Luật. Các bộ nên xóa bỏ tâm lý tham vấn nghị định này là cho bộ tôi. Tương tự mới giải quyết được mâu thuẫn, chồng chéo giữa các văn bạn dạng qui định, mới nhìn được ở góc độ của công ty.

Chả hạn, gần như Luật Xây đắp, Luật Đầu cơ, Luật Nhà ở, Luật Điều hành phát triển thành phố... cùng can hệ tới đầu cơ. Tương tự, cần một nghị định của Chính phủ chỉ dẫn 5 luật và cùng đặt trên bàn cân thì mới hạn chế được tình trạng chồng chéo.

Nếu chúng ta tiếp tục cho các bộ xây dựng nghị định hướng dẫn kiểm tra chuyên ngành nghề dựa trên luật tiêu chuẩn và quy chuẩn khoa học thì trong phạm vi điều hành của mình như Bộ Công Thương điều hành chuyên ngành nghề kiểu khác, thậm chí có thể chồng chéo với Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp. Như vậy, cần thiết phải một nghị định hướng dẫn chung về rà soát chuyên ngành, khi đó mới giúp cắt bỏ số lượng văn phiên bản, giảm xung chợt.

Việc này còn giúp nhà nước và doanh nghiệp đỡ tốn chi phí cao. Ngay bản thân thương chính hiện nay cũng nói rất rủi ro khi phiên bản thân họ cũng khó khăn nắm được hết 400 văn bản kiểm tra chuyên lĩnh vực của các bộ để vận dụng. Hay như cùng một công trình đầu cơ, địa phương phải tò mò 5 luật, 10 nghị định, 30 thông tư... Như vậy với một vị giám đốc Sở Kế hoạch hoặc Sở Xây đắp, không may là rất lớn.

- Dường như những thay đổi khỏe mạnh của Chính phủ, vai trò của các tập đoàn dắt mối khác như Bộ Kế hoạch & Đầu cơ và CIEM sẽ như thế nào?

- Vai trò của Văn phòng Chính phủ và các công ty tham vấn như Bộ Chiến lược & Đầu cơ đã đổi mới, không chỉ đơn thuần là đứng nhìn, tổng phù hợp kết quả, báo cáo lên mà phải là công ty trực tiếp làm, hỗ trợ chuyên ngành, trả lời và đưa ra những cải cách... Bởi tiêu chí của chương trình canh tân không hề công bố khách hàng nào làm cho tốt, ai khiến xấu mà bảo đảm cải cách đó được thực thi và có tác động trên thực tiễn.

Hiện CIEM đang lên chiến lược cho đoàn công việc chuẩn bị làm việc 10 bộ ngành nghề về 10 lĩnh vực can hệ tới kinh doanh và do Bộ trưởng dẫn đầu. Đây là điều mà từ trước đến nay chưa bao giờ có.

- Những cách tân này nhằm nâng hạng môi trường đầu cơ theo bình chọn của Ngân hàng Quả đât?

- Tôi phải khẳng định rằng Việt Nam canh tân chẳng phải vì nâng hạng mà vì lợi ích quốc gia. Như vậy hoạt động canh tân trong nhiều trường phù hợp có lợi ích lớn hơn đa số.

Chẳng hạn, Ngân hàng Quả đât họ chỉ điều tra tại những đô thị lớn nhưng nếu như những cách tân trong Quyết nghị 02/2020 được thực thi sẽ ảnh hưởng toàn bộ phố hội. Ý thức của Chính phủ là lấy tinh thần canh tân của WB để thực thi những canh tân vì sự sản xuất cho vietnam. Vì thế, khi giai đoạn cách tân được chấp hành khỏe khoắn, thực chất thì kết quả sẽ được ghi kiếm được, việc thăng hạng là đương nhiên. 

- Ngoài những cải cách từ phía Chính phủ, phiên bản thân đơn vị cần đổi mới những gì để bảo đảm sức cạnh tranh không chỉ nội địa mà còn đủ kỹ năng vươn ra nhân loại?

Câu chuyện cạnh tranh quốc tế đã rất khác so với tư duy buôn bán hiện thời của đa phần tổ chức. Nhiều trường phù hợp buôn bán nhưng không có sự sẵn sàng một bí quyết bài phiên bản và những kịch phiên bản ứng phó với rủi ro có thể xảy ra. Vấn đề này khác hoàn toàn với chủ đầu tư nước ngoài. Trước khi gia nhập hoạt động mua bán, họ tò mò rất kỹ, tất nhiên đó là chuỗi hệ thống giải đáp, bảo đảm tính vâng lệnh pháp luật. Chi tiêu cung cấp pháp lý được nhà đầu tư nước ngoài coi là một phần chi tiêu buôn bán. Không có một chủ đầu tư nước ngoài nào đáp một chuyến phi cơ sang Việt Nam chỉ để đi tìm hiểu xem ở đây có ngành, nghề, ngành nghề nào có thể buôn bán? Tương tự, khi cạnh tranh quốc tế, tổ chức đề nghị khiến cho quen với rủi ro và có sẵn những cách thức ứng phó.

Hoạt động canh tân môi trường đầu cơ kinh doanh nhìn ở giác độ nào đó, khiến cho tăng thêm sức ép cạnh tranh và loại bỏ đối với doanh nghiệp. Trước đó, không gian buôn bán gian nan với đa dạng giấy phép, giấy tờ hành chính... nhưng ở giác độ nào đó, nó lại trở thành công cụ bảo hộ cho đơn vị. Nhưng khi Chính phủ huỷ bỏ những rào cản và thuận tiện hóa thương nghiệp thì hầu hết ngành nghề, ngành nghề được mở ra cho doanh nghiệp tham gia hoạt động mua bán, đầu tư buôn bán.

Chẳng hạn về hoạt động kinh doanh xăng dầu. Lúc trước, nếu như có một cột xăng ở vị trí A, họ có thể độc quyền bán xăng ở đó toàn bộ suốt đời, nhưng sau này, khi Chính phủ bãi bỏ những yếu tố kiện kinh doanh, quy hoạch xăng dầu, ngay ngay thức thì ở khu vực đó hiện ra thêm phổ thông công ty buôn bán khác. Thậm chí, đơn vị gia nhập hoạt động mua bán trước hoàn toàn có thể bị vỡ nợ giả dụ chất lượng, dịch vụ và luôn tiện ích không được đảm bảo hoặc đi xuống. Trong trường hợp này, công ty buộc phải thay đổi, sáng tạo để phục vụ đòi hỏi khó khăn ngày càng gay gắt.

Theo Ngọc Hà

NDH


Đọc thêm: dịch vụ bất động sản